Phần lớn rắc rối trên công trường không phải lỗi kỹ thuật. Nó là lỗi phối hợp: kiến trúc sư sửa bản vẽ nhưng nhà thầu chưa nhận được, chủ nhà chọn gạch qua tin nhắn nhưng không ai ghi lại, điện nước đi đường ống rồi mới biết vướng dầm. Không ai làm sai phần việc của mình, nhưng công trình vẫn chậm và vẫn tốn thêm tiền.

Ba bên, ba mối quan tâm khác nhau

Chủ đầu tư quan tâm tổng tiền và thời gian bàn giao. Kiến trúc sư quan tâm phương án được thực hiện đúng ý đồ. Nhà thầu quan tâm thi công được, đúng tiến độ, và không lỗ.

Ba mối quan tâm này không mâu thuẫn, nhưng chúng khiến mỗi bên nhìn cùng một vấn đề theo cách khác nhau. Một chi tiết trần thạch cao phức tạp là điểm nhấn với kiến trúc sư, là ba ngày công thêm với nhà thầu, và là một khoản chưa có trong ngân sách với chủ đầu tư.

Phối hợp tốt không có nghĩa mọi người nghĩ giống nhau. Nó có nghĩa mọi người biết ba góc nhìn đó tồn tại và quyết định dựa trên cả ba.

Bốn nguyên tắc đơn giản mà hiệu quả

Một nguồn hồ sơ duy nhất. Bản vẽ mới nhất nằm ở một chỗ, có đánh số phiên bản và ngày. Đây là nguyên tắc quan trọng nhất và cũng hay bị vi phạm nhất, vì bản vẽ gửi qua tin nhắn rất tiện — cho tới lúc có người thi công theo bản cũ.

Quyết định phải để lại dấu vết. Chốt qua điện thoại thì sau đó gửi lại một tin nhắn xác nhận nội dung đã chốt. Không cần văn bản trịnh trọng, chỉ cần có chỗ tra lại.

Mọi thay đổi đi kèm con số. Trước khi đồng ý đổi bất cứ thứ gì, hỏi thay đổi này làm chi phí tăng giảm bao nhiêu và tiến độ ảnh hưởng thế nào. Chỉ riêng việc bắt buộc trả lời hai câu đó đã loại bỏ phần lớn thay đổi tuỳ hứng.

Họp định kỳ ngắn, cùng một danh sách. Mỗi tuần hoặc mỗi hai tuần, cùng một biểu mẫu: việc đã xong, việc đang chờ ai quyết, rủi ro sắp tới. Họp dài mà không có danh sách theo dõi thì lần sau lại bàn đúng những việc cũ.

Chỗ va chạm hay gặp nhất

Kiến trúc và kết cấu. Ô thông tầng, vị trí cột, chiều cao dầm. Nên có một vòng rà soát chéo giữa hai bộ môn trước khi phát hành bản vẽ thi công.

Kết cấu và cơ điện. Ống nước, ống gió, máng cáp đụng dầm. Đây là nhóm va chạm tốn kém nhất vì thường phát hiện khi đã đổ bê tông. Với công trình có mô hình ba chiều, việc kiểm tra va chạm nên làm trước khi thi công phần thô.

Hoàn thiện và cơ điện. Vị trí công tắc, ổ cắm, đèn so với đồ nội thất. Chốt bố trí nội thất càng sớm càng đỡ phải đục lại tường.

Vai trò của bảng khối lượng trong phối hợp

Điều ít người để ý: bảng khối lượng là ngôn ngữ chung tốt nhất giữa ba bên. Kiến trúc sư đề xuất phương án, nhà thầu nói làm được hay không, nhưng chỉ khi quy về từng dòng công tác với khối lượng cụ thể thì chủ đầu tư mới thấy được cái giá của mỗi lựa chọn.

Khi có bảng khối lượng làm nền, cuộc trao đổi chuyển từ «phương án này đắt lắm» sang «phương án này tăng bao nhiêu ở dòng nào». Đó là khác biệt giữa tranh luận và ra quyết định.

Với công trình nhà ở riêng lẻ

Chủ nhà thường kiêm luôn vai điều phối, dù không có chuyên môn. Ba việc sau giúp nhiều nhất: giữ một nhóm chat chung có đủ ba bên thay vì ba nhóm riêng; chốt vật liệu hoàn thiện trước khi thi công phần thô xong, đừng để nước đến chân; và mỗi lần thay đổi thì hỏi luôn hai câu về tiền và tiến độ.

Tóm lại

Phối hợp không cần công cụ đắt tiền hay quy trình phức tạp. Nó cần một nguồn hồ sơ duy nhất, quyết định để lại dấu vết, thay đổi luôn đi kèm con số, và một cuộc họp ngắn đều đặn theo cùng một danh sách. Bốn thứ đó làm được ở công trình nhà ở lẫn công trình lớn.

Trường Tạo tham gia với vai trò bên độc lập về khối lượng và chi phí, giúp ba bên có chung một cơ sở số liệu để trao đổi. Anh chị gửi bản vẽ để nhận bảng khối lượng và dự toán chi tiết, hoặc gọi 0945 255 722.

Kinh nghiệm thi công xây dựng

Phối hợp giữa chủ đầu tư, kiến trúc sư và nhà thầu: bốn nguyên tắc đủ dùng